KUR KRIJUESIT KONSIDEROHEN NJË HANDIKAP SOCIAL
Nga KOLEC P. TRABOINI
Kemi ndërtuar një shoqëri ku kultura, arti dhe letesia ndjehen si handikap social. Pozitë dhe Opozitë në fushatat e zhgjedhjeve më shumë bëjnë hoka se sa paraqesin programe zhvillimore. Nëse bëjnë premtime ato janë butaforike. Në të vertetë i sjellin vetem varfërim e mjerim e asgjë tjetër. Keni degjuar të flasin e premtojnë diçka për artin dhe krijuesit e letërsisë? Asnjë fjalë. Kryeministri i sotëm ka qenë dhe ministër Kulture kohë të shkuara, si atëherë dhe sot, megjithse është një krijues piktor, nuk ka bërë asgjë. Veç një herë i dha çmimin veprës së hallakatun "Vrima" dhe me kaq e kreu misionin e tij për artin. Krijuesit i la në rrënim, veç ata që i konsideron miq u jep pension të veçantë. Të tjerëve asgjë. Shkrimtarët i botojnë librat me paratë e veta. Kësisoj kemi një kryeministër që nuk ja ndjen fare për krijuesit e artistët shqiptarë, por e ka mendjen tek Dylqinja e Tobozës italiane e si Kalorës francez i ulet në gjunj. Komedi për t'ia pas zili edhe Molieri.
Në krahun tjeter kemi Non Gratën që që premton për gjithçka me thes, por për shkrimtarët dhe artistët nuk thotë e nuk premton asgjë. Çfarë të premtojë? Gjithçka që njeh për artin është një tablet ku ka të shënuara mesazhet që i vinë nga qytetari digjital, një lloj patronazhisti, por i llangosur blu.
Kësisoj ky shtet është pa shpirt Se arti shpreh shpirtin e kombit. .Pasi i kanë marrë shtëpinë e shkrimtarëve në Tiranë, (kryedemokratit i takon merita e rrembimit të saj) tash ky tjetri në pushtet nga maja e Pikaloit bën lajm se rezidencen e diktatorit do t'ju a bëjë dhuratë piktorëve ta përdorin si bujtinë. Mendje kalorsjake kjo.
Duke parë se krerët e politikës nuk e vrasin qypin për Artin dhe Artistët dua t sjell një analogji me një roman distopik.
Romani "Fahrenheit 451" nga Ray Bradbury eksploron temat e censurës, konformitetit dhe fuqisë së dijes. E vendosur në një shoqëri të ardhshme ku librat janë të ndaluar, tregohet historia e Guy Montag, një zjarrfikës, puna e të cilit është të djegë libra. Me kalimin e kohës, Montag fillon të vërë në dyshim shoqërinë në të cilën jeton dhe qëllimin e punës së tij, duke e çuar atë në një udhëtim të vetë-zbulimit dhe rebelimit.
Romani shqyrton një botë ku mendimi kritik shtypet dhe njerëzit shpërqendrohen nga argëtimi dhe teknologjia e cekët. Transformimi i Montag nga një pjesëmarrës i vetëkënaqur në këtë sistem në një kërkues të së vërtetës është thelbi i kësaj historie. Gjatë zhvillimit të subjektit, ai ndeshet me personazhe si Clarisse McClellan, një adoleshente kurioze me shpirt të lirë, dhe Faber, një ish-profesor që e ndihmon Montag-un të kuptojë vlerën e letërsisë dhe mendimit të pavarur.
Romani i është i pasur me imazhe dhe simbolikë. Zjarri, një motiv i përsëritur, përfaqëson shkatërrimin dhe rinovimin, duke reflektuar luftën e brendshme të Montag. "Fahrenheit 451" shërben si një paralajmërim për rreziqet e censurës, humbjen e të menduarit kritik dhe efektet dehumanizuese të teknologjisë. Eksplorimi i këtyre çështjeve mbetet i rëndësishëm, duke i inkurajuar lexuesit të vlerësojnë njohuritë, të vënë në dyshim autoritetin dhe të kërkojnë lidhje domethënëse në një botë që shpesh i jep përparësi komoditetit dhe konformitetit.
Një qeverisje që e anashkalon apo e lufton kulturën dhe artin pak nga pak kalon në një makineri absurde dhe e dhunëshme dhe sillet ndaj popullit të vet si një pushtues mizor
